Các hội nghị và báo cáo tại COP30 cho thấy thế giới đang bước vào giai đoạn quyết định trong chuyển đổi khí hậu: Quỹ Khí hậu Xanh mở rộng quy mô đầu tư, các cơ chế Điều 6 được điều chỉnh để minh bạch hơn, trong khi chỉ vài quốc gia đạt tiến triển rõ rệt về methane và bảo tồn rừng. Những sáng kiến này phản ánh nỗ lực toàn cầu nhằm duy trì mục tiêu giới hạn nhiệt độ 1,5 °C và tái cấu trúc hệ thống tài chính khí hậu bền vững.
COP30: Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) cắt giảm 96 triệu tấn CO₂ sau 10 năm hoạt động
Tại COP30, Quỹ Khí hậu Xanh (Green Climate Fund – GCF) công bố đã giảm được 96 triệu tấn CO₂ trong thập kỷ đầu tiên và huy động tổng vốn 78,6 tỷ USD cho các sáng kiến khí hậu. Thành lập năm 2015, GCF hiện là tổ chức tài chính khí hậu lớn nhất thế giới, với 19,3 tỷ USD vốn trực tiếp và 59,3 tỷ USD đồng tài trợ từ 134 quốc gia đang phát triển. Riêng năm 2025, Quỹ phê duyệt thêm 50 dự án trị giá kỷ lục 3,26 tỷ USD, trong đó 60% hỗ trợ thích ứng khí hậu tại châu Phi, các quốc gia kém phát triển (LDCs) và quốc đảo nhỏ (SIDS). Kế hoạch “50 by 30” của GCF đặt mục tiêu huy động 50 tỷ USD vào năm 2030 và 15 tỷ USD vào năm 2035, đóng góp 5% cho mục tiêu tài chính 300 tỷ USD của Thỏa thuận Paris. Tuy nhiên, GCF cảnh báo bối cảnh tài chính khí hậu toàn cầu ngày càng phức tạp, ngân sách viện trợ quốc tế thu hẹp và áp lực nợ gia tăng. Báo cáo của COP30 và Nhóm G20 cảnh báo nguy cơ phân mảnh trong hệ thống tài chính khí hậu. GCF khẳng định tầm nhìn mới sẽ tập trung huy động đầu tư tư nhân, mở rộng các chương trình chuyển đổi và cải thiện quy trình phê duyệt nhằm đảm bảo hiệu quả tài chính khí hậu toàn cầu.
COP30: Chỉ sáu quốc gia và Liên minh châu Âu (EU) báo cáo có giảm phát thải methane kể từ cam kết lịch sử tại Dubai
Theo báo cáo vừa công bố dịp COP30, chỉ có sáu quốc gia cùng với EU đã báo cáo có giảm phát thải methane đo lường được kể từ khi ra cam kết toàn cầu tại COP28. Qua bản “Methane Action Tracker” do Changing Markets Foundation phát hành, dù 82% trong số 16 quốc gia sản xuất/lớn tiêu thụ thịt và sữa (và EU) đã ký Global Methane Pledge (giảm methane 30% đến năm 2030 so với mức 2020), nhưng hiện chỉ rất ít nước thực sự hành động. Nguồn phát thải methane lớn do ngành chăn nuôi (chiếm khoảng 32% lượng methane nhân tạo toàn cầu) và methane có khả năng làm ấm Trái Đất cao gấp 80 lần CO₂ trong 20 năm, và khoa học khuyến nghị giảm 40-45% đến năm 2030 nếu muốn duy trì lộ trình tăng nhiệt độ giới hạn 1,5 °C.COP30: Cơ quan Giám sát Cơ chế Điều 6 kêu gọi các bên khẩn trương giải quyết tình trạng thiếu hụt tài chính nghiêm trọng
Các khoản thanh toán giảm giá theo Điều 6 của Hiệp định Paris có thể được tính vào mục tiêu tài chính chung (NCQG – New Collective Quantified Goal)
Brazil ra mắt Quỹ Rừng Nhiệt Đới Trường Tồn trị giá 5 tỷ USD, nhận nhiều ý kiến trái chiều
Tại COP30, Brazil chính thức công bố Quỹ Tropical Forest Forever Facility (TFFF) với hơn 5 tỷ USD đã được cam kết, nhằm thưởng cho các quốc gia bảo tồn rừng nhiệt đới. Mục tiêu dài hạn là huy động 25 tỷ USD từ các quỹ chủ quyền và thêm 100 tỷ USD từ khu vực tư nhân, hướng tới đầu tư sinh lợi cho rừng thay vì viện trợ truyền thống. Brazil đặt kế hoạch đạt 10 tỷ USD vào cuối 2026 để quỹ vận hành. Đến nay, Na Uy cam kết 3 tỷ USD trong 10 năm, Brazil và Indonesia mỗi nước 1 tỷ USD, Pháp 500 triệu USD đến 2030, cùng một số quốc gia khác như Hà Lan và Bồ Đào Nha. Quỹ nhận được ủng hộ từ 53 quốc gia, trong đó có 19 nhà đầu tư chủ quyền tiềm năng, và đóng góp tư nhân đầu tiên đến từ tỷ phú Úc Andrew Forrest. Tuy nhiên, Anh không tham gia, khiến nhiều bên chỉ trích. Một số chuyên gia khen ngợi TFFF là bước đột phá về tài chính rừng, trong khi số khác cảnh báo nguy cơ “thị trường hóa thiên nhiên” nếu thiếu cơ chế giám sát và minh bạch.
