Ngày 29/06/2026 vừa qua, Sàn giao dịch carbon trong nước của Việt Nam đã chính thức khai trương và đưa vào vận hành tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Sự kiện này đánh dấu một cột mốc lịch sử trong lộ trình giảm phát thải, mở ra kỷ nguyên mới cho nền kinh tế xanh và thị trường tài chính khí hậu tại Việt Nam.
Bước ngoặt từ hạ tầng thị trường carbon tập trung
Sàn giao dịch carbon ra đời dưới sự chủ trì của Bộ Tài chính phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, vận hành dựa trên nền tảng kỹ thuật của HNX. Đồng thời, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) đóng vai trò quản lý tài sản, lưu ký và thực hiện thanh toán bù trừ công khai, minh bạch.
Hệ thống tập trung vào hai sản phẩm cốt lõi: Hạn ngạch phát thải khí nhà kính (GHG) được Chính phủ phân bổ và Tín chỉ carbon được thẩm định từ các dự án xanh (lâm nghiệp, năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng). Việc các lệnh giao dịch đầu tiên được khớp thành công ngay trong ngày khai trương đã khẳng định tính sẵn sàng và đồng bộ của hệ tầng kỹ thuật nước nhà.
Cơ sở pháp lý của sàn dựa trên Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản hướng dẫn mới nhất như Nghị định số 29/2026/NĐ-CP. Thị trường này không chỉ giúp chuẩn hóa dòng vốn đầu tư xanh mà còn biến nghĩa vụ giảm phát thải thành một loại tài sản tài chính có tính thanh khoản cao cho doanh nghiệp.
Áp lực và cơ hội mang tính “sống còn” đối với doanh nghiệp
Sự kiện sàn giao dịch carbon chính thức “lên sàn” tạo ra một làn sóng chuyển dịch mạnh mẽ đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành công nghiệp nặng, sản xuất và xuất khẩu.
Chi phí phát thải trực tiếp: Khi hạn ngạch được siết chặt và định giá rõ ràng, lượng phát thải vượt mức sẽ trực tiếp làm giảm biên lợi nhuận trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
Hàng rào khắt khe từ thị trường quốc tế: Bên cạnh thị trường nội địa, các cơ chế như CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU) đang thực thi nghiêm ngặt. Minh bạch dấu chân carbon (Carbon Footprint) trở thành chiếc “hộ chiếu” bắt buộc để hàng hóa Việt Nam bước ra thế giới.
Lợi thế của người đi đầu: Những doanh nghiệp chủ động kiểm kê và tối ưu hóa quy trình phát thải từ sớm sẽ sở hữu lượng hạn ngạch dư thừa hoặc tín chỉ giá trị cao, tạo ra nguồn doanh thu mới từ việc giao dịch trên HNX.
“Thị trường carbon không còn là câu chuyện của tương lai, mà đã trở thành chỉ số đo lường năng lực sinh tồn và cạnh tranh của doanh nghiệp ngay tại thời điểm hiện tại.”
EIC Việt Nam: Hành trình bền bỉ và vị thế tiên phong trên thị trường carbon
Trong khi thị trường carbon còn là khái niệm mới mẻ với nhiều tổ chức, EIC Việt Nam tự hào là một trong những đơn vị tiên phong đã đồng hành, theo đuổi và đóng góp nền tảng chuyên môn vào tiến trình hình thành sàn giao dịch ngày hôm nay.
Nhiều năm qua, EIC Việt Nam đã không ngừng triển khai các dự án tư vấn chuyên sâu về carbon, xây dựng mô hình kiểm kê khí nhà kính tiêu chuẩn quốc tế và đồng hành cùng các cơ quan, tổ chức trong việc chuẩn bị năng lực thực thi cho doanh nghiệp. Sự ra đời của sàn HNX chính là trái ngọt cho những nỗ lực bền bỉ mà tập thể EIC luôn theo đuổi nhằm thúc đẩy một nền công nghiệp xanh bền vững.
Với bề dày kinh nghiệm thực tế và am hiểu sâu sắc dòng chảy pháp lý (bao gồm các quy định từ Nghị định 29/2026/NĐ-CP, Article 6, CORSIA), EIC Việt Nam cung cấp hệ sinh thái giải pháp toàn diện giúp doanh nghiệp tự tin gia nhập sàn giao dịch:
Kiểm kê khí nhà kính và Xác minh dấu chân carbon: Thực hiện đo lường, lập báo cáo phát thải chuẩn hóa theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng như các tiêu chuẩn quốc tế ISO 14064.
Phát triển và Thẩm định dự án Tín chỉ Carbon: Hỗ trợ chủ đầu tư chuyển hóa các sáng kiến xanh (năng lượng, lâm nghiệp, rác thải) thành các tín chỉ carbon hợp pháp, đủ điều kiện niêm yết và giao dịch thương mại công khai.
Tư vấn Chiến lược Tài chính Khí hậu: Quản trị rủi ro hạn ngạch, tối ưu hóa danh mục tài sản carbon và xây dựng lộ trình Net Zero tối ưu chi phí cho từng mô hình đặc thù của doanh nghiệp.
Sàn giao dịch carbon Việt Nam đã vận hành. Nền tảng hạ tầng đã sẵn sàng. Trách nhiệm đặt lên vai các nhà lãnh đạo doanh nghiệp lúc này là hành động đột phá để biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh tuyệt đối trên thị trường.
EIC Việt Nam luôn sẵn sàng là đối tác chiến lược tin cậy, cùng doanh nghiệp làm chủ bài toán kinh tế carbon và phát triển bền vững.
