Trong quá trình đồng hành cùng hàng trăm nhà máy trên khắp cả nước, đội ngũ hơn 40 chuyên gia của EIC Việt Nam đã tổng hợp lại những thắc mắc mang tính thực tiễn cao nhất. Đây không chỉ là câu hỏi về luật, mà là câu hỏi về sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng xanh.
Câu hỏi 1: “Nhà máy dệt nhuộm/may mặc của tôi có bắt buộc phải lập báo cáo Dấu chân Carbon sản phẩm (PCF) ngay trong năm nay không?”
Chuyên gia EIC trả lời: Hiện tại, luật pháp Việt Nam (Nghị định 06/2022/NĐ-CP và sửa đổi 119/2025/NĐ-CP) chủ yếu bắt buộc Kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở cho các đơn vị thuộc danh mục phát thải lớn. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp của bạn nằm trong chuỗi cung ứng của các nhãn hàng quốc tế (như H&M, Nike, Zara…), họ sẽ yêu cầu báo cáo PCF theo tiêu chuẩn ISO 14067 để duy trì đơn hàng.
Đặc biệt, nếu bạn xuất khẩu sang thị trường EU, các quy định bổ sung của ngành dệt may trong chiến lược “EU Strategy for Sustainable and Circular Textiles” sẽ bắt buộc việc minh bạch hóa dấu chân môi trường.
- Nguồn dẫn chứng: Nghị định 119/2025/NĐ-CP; EU Circular Economy Action Plan.
Câu hỏi 2: “Chúng tôi đã lắp điện mặt trời áp mái, vậy có được trừ trực tiếp lượng điện này khi tính báo cáo kiểm kê phát thải không?”
Chuyên gia EIC trả lời: Câu trả lời là Có và Không. Về mặt kỹ thuật, lượng điện này giúp giảm phát thải Phạm vi 2 (Scope 2). Tuy nhiên, để được ghi nhận chính thức trên báo cáo kiểm kê khí nhà kính nộp lên Bộ Tài nguyên và Môi trường, doanh nghiệp cần có chứng chỉ năng lượng tái tạo (như I-REC) để chứng minh quyền sở hữu thuộc tính xanh đó và tránh tính toán trùng lặp (Double counting).
- Nguồn dẫn chứng: Greenhouse Gas Protocol (Scope 2 Guidance).
Câu hỏi 3: “Doanh nghiệp tôi chưa nằm trong danh sách bắt buộc kiểm kê của Thủ tướng, vậy tôi có nên làm báo cáo ngay bây giờ?”
Chuyên gia EIC trả lời: Câu trả lời là Nên thực hiện sớm. Việc kiểm kê tự nguyện mang lại 3 lợi thế:
- Xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu (thường mất 6-12 tháng để hoàn thiện).
- Sẵn sàng hồ sơ khi Danh mục cơ sở phát thải bắt buộc được cập nhật (thường 2 năm một lần).
- Quan trọng nhất: Đáp ứng yêu cầu “Tín dụng xanh” từ các ngân hàng nếu doanh nghiệp muốn vay vốn với lãi suất ưu đãi.
- Nguồn dẫn chứng: Thông tư 03/2025/NHNN về hướng dẫn tín dụng xanh.
Câu hỏi 4: “Tôi nghe nói về thị trường Carbon vào năm 2028, vậy nếu giờ tôi trồng thêm cây trong khuôn viên nhà máy thì có được đổi thành tiền không?”
Chuyên gia EIC trả lời: Việc trồng cây tại khuôn viên nhà máy rất tốt cho cảnh quan và môi trường, nhưng để tạo ra Tín chỉ Carbon có thể giao dịch trên sàn, dự án phải tuân thủ các quy tắc khắt khe như tính bổ sung (Additionality) và phải có quy mô đủ lớn (thường là dự án trồng rừng tập trung hoặc phục hồi rừng). Việc trồng cây phân tán tại nhà máy thường chỉ được tính vào phần bù đắp nội bộ, rất khó để thương mại hóa thành tín chỉ quốc tế như VCS hay GS.
- Nguồn dẫn chứng: Quy định về cơ chế tạo tín chỉ Carbon – Nghị định 06/2022/NĐ-CP.
Câu hỏi 5: “Công ty tôi đang chuẩn bị mở rộng thêm 1 dây chuyền, tôi có phải xin lại Giấy phép môi trường từ đầu không?”
Chuyên gia EIC trả lời: Tùy vào quy mô. Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, nếu việc mở rộng làm thay đổi quy mô, công suất, công nghệ sản xuất dẫn đến tăng tác động xấu đến môi trường so với Giấy phép đã cấp, bạn bắt buộc phải thực hiện Điều chỉnh Giấy phép môi trường hoặc lập lại báo cáo ĐTM trước khi triển khai. Việc tự ý vận hành mà không cập nhật giấy phép có thể dẫn đến mức xử phạt rất nặng và đình chỉ hoạt động.
- Nguồn dẫn chứng: Luật Bảo vệ môi trường 2020 (Điều 44).
Bạn có đang gặp vướng mắc tương tự? Tại EIC Việt Nam, chúng tôi không chỉ trả lời bằng văn bản pháp luật, mà trả lời bằng giải pháp kỹ thuật tối ưu nhất cho từng nhà máy. Liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để được khảo sát và tư vấn trực tiếp tại hiện trường.
Bài viết này được cập nhật dựa trên hệ thống pháp luật Việt Nam và các tiêu chuẩn quốc tế mới nhất tính đến tháng 5/2026.
